Çekirge kamışçını

Çekirge Kamışçını, Batı Avrupa'dan Orta ve Doğu Avrupa üzerinden Rusya'nın batısı ile Batı Asya'ya kadar uzanan geniş fakat uygun habitatlara bağlı olarak parçalı bir üreme dağılımına sahip göçmen bir ötücüdür. Uzun mesafeli göçmendir. Üreme dönemi sonunda güneye hareket ederek Akdeniz'i ve Sahra'yı aşar; kışı ağırlıklı olarak Sahra'nın güneyindeki Afrika'da geçirir. Türkiye türün ana Avrupa üreme alanlarının güneydoğusunda ve önemli göç güzergâhlarından biri üzerindedir. Türkiye'de özellikle göç dönemlerinde sık otsu ve çalılık habitatlarda görülebilir. Son derece gizli davranması ve göç sırasında çoğunlukla sessiz olması nedeniyle sazlık ve çalılıkların içinde kolayca fark edilmeden kalabilir. İlkbaharda erkeklerin çok karakteristik ötüşü türün saptanmasını kolaylaştırırken, göçte sessiz bireyler yoğun bitki örtüsü içinde kolaylıkla gözden kaçabilir.

Çekirge Kamışçını küçük, ince yapılı, yuvarlak kuyruklu ve son derece gizlenerek yaşayan bir Locustella türüdür. Üst taraf zeytin-kahverengi veya sıcak kahverengi zemin üzerinde belirgin koyu benek ve çizgiler taşır; özellikle sırt ve kürek tüylerindeki desen dikkat çekicidir. Alt taraf daha açık krem veya kirli beyazdır; göğüs ve böğürlerde hafif kahverengimsi tonlar bulunabilir. Baş deseni sadedir; belirgin ve uzun bir kaş çizgisi yoktur. Gaga ince ve sivri, kuyruk genişçe yuvarlaktır. Erkek ve dişi dış görünüş bakımından birbirine çok benzer; genç bireyler daha sarımsı ve sıcak tonlu olabilir. Kamışçınlarla karıştırılabilse de yoğun çizgili üst tarafı, yuvarlak kuyruğu ve bitki örtüsünün dibinde fareyi andıran gizli hareketleri ayırt edicidir. En önemli teşhis özelliği ötüşüdür. Erkek, uzun süre kesintisiz sürdürebildiği mekanik, titreşimli ve çekirge ya da cırcır böceği sesini andıran bir ötüş çıkarır. Ses uzun süre aynı perdede devam edebilir. Çoğu zaman sık bitkilerin içinde kalır; ancak ötüş sırasında kuru bir sapın, küçük çalının veya genç ağacın üzerine çıkarak daha görünür hale gelebilir.

Çekirge Kamışçını yalnızca sazlıklara bağlı bir kuş değildir; ortak özelliği zemine yakın çok sık bitki örtüsü olan oldukça çeşitli açık habitatlarda yaşayabilir. Nemli çayırlar, bataklık kenarları, sazlıkların çevresi, fundalıklar, kaba otlarla kaplı araziler, çalılıklar, hendek kenarları, genç ağaçlandırma sahaları, orman açıklıkları, kıyı kumulları ve terk edilmiş tarlalar kullanılabilir. Habitatın temel bileşenlerinden biri, kuşun gizlenerek hareket edebileceği yoğun ot, saz, kındıra, böğürtlen veya benzeri bitkilerden oluşan kalın bir alt örtüdür. Bunun yanında erkeğin ötmek için kullanabileceği kuru saplar, seyrek çalılar veya genç ağaçlar gibi biraz daha yüksek noktaların bulunması önemlidir. Yuva yerde veya zeminin hemen üzerinde, yoğun bitki örtüsünün içinde son derece iyi gizlenmiş olarak kurulur. Çoğunlukla ot, kındıra veya saz kümelerinin içine yerleştirilen fincan biçimli yuva kuru otlar, yapraklar ve bitki saplarından yapılır; iç kısmı daha ince otlarla döşenir. Tür bir sezonda uygun koşullarda ikinci kez üreyebilir. Üreme alanında farklı yükseklikte bitki katmanlarının bir arada bulunması, hem gizlenme hem ötüş noktası hem de beslenme açısından avantaj sağlar. Çayırların aşırı erken biçilmesi, bataklıkların kurutulması, çalılık ve kaba ot örtüsünün tamamen temizlenmesi uygun üreme habitatlarını hızla ortadan kaldırabilir.

Çekirge Kamışçını esas olarak küçük omurgasızlarla beslenir. Böcekler ve larvaları, küçük kınkanatlılar, sinekler, güveler, tırtıllar, yaprak bitleri ve örümcekler başlıca avları arasındadır. Besinini çoğunlukla yoğun bitki örtüsünün alt katmanlarında ve zemine yakın seviyelerde arar; ot sapları, yapraklar ve bitki döküntüleri arasında sessizce ilerleyerek avlarını toplar. Yavrulara özellikle küçük, yumuşak gövdeli böcekler ve larvalar taşınır. Göç öncesinde yeterli omurgasız kaynağı bulunan alanlar enerji depolaması açısından önemlidir; Sahra'yı aşan uzun göçü sırasında uygun konaklama alanlarında beslenerek yağ rezervlerini yeniler.