Çeltikçi

Çeltikçi, dünyanın sıcak ve ılıman bölgelerinde oldukça geniş fakat parçalı bir yayılışa sahip sulak alan kuşudur. Güney Avrupa, Akdeniz havzası, Balkanlar, Türkiye, Karadeniz ve Hazar çevresi ile Afrika ve Asya'nın çeşitli bölgelerinde bulunur; ayrıca Avustralya ve Amerika kıtalarında da popülasyonları vardır. Avrupa'daki önemli üreme alanları özellikle Balkanlar, Tuna Deltası, Karadeniz çevresi ve Akdeniz sulak alanlarında yoğunlaşır. Oiseaux.net, Doğu Avrupa popülasyonlarının büyük bölümünün Sahra'yı aşarak Afrika'da kışladığını, daha az sayıda bireyin ise Akdeniz kıyılarında kışı geçirdiğini belirtir. Türkiye türün hem üreme hem göç coğrafyası içerisindedir. Son yıllarda Batı Avrupa'da dağılımını genişletmiş ve bazı bölgelerde yeniden düzenli üremeye başlamıştır. BTO verileri de 2000'li yıllardan itibaren Britanya'daki gözlemlerin belirgin biçimde arttığını ve bunun Güneybatı Avrupa'daki üreyen popülasyonun büyümesiyle bağlantılı olduğunu göstermektedir. Küresel koruma statüsü Asgari Endişe (LC) kategorisindedir.

Orta büyüklükte, uzun bacaklı ve karakteristik biçimde aşağı kıvrılmış uzun gagalı bir aynak türüdür. Yaklaşık 65 cm boya ve 80–95 cm kanat açıklığına ulaşabilir. Uzaktan bakıldığında neredeyse tamamen koyu renkli görünmesine rağmen erişkinlerin tüyleri yakından oldukça renklidir. Üreme döneminde baş, boyun ve gövde sıcak kestane-kızıl tonlara bürünür; kanatlar ve sırt üzerinde yeşil, mor ve bronz renklerde güçlü metalik parlamalar görülür. Üreme dışı dönemde renkler daha matlaşır, baş ve boyunda açık renkli ince çizgiler belirginleşir. Uzun ve ince gaga koyu renkli ve aşağı doğru yay biçiminde kıvrıktır. Bacaklar uzun ve koyudur. Erkek ve dişi genel görünüş bakımından benzerdir. Uçuş sırasında boynunu ve bacaklarını uzatarak uçar; geniş kanatları ve koyu siluetiyle dikkat çeker. BTO ortalama ağırlığını yaklaşık 634 gram olarak vermektedir.

Çeltikçi sığ ve verimli sulak alanlara güçlü biçimde bağlıdır. Tatlı su bataklıkları, göl ve gölet kenarları, sığ nehirler, taşkın düzlükleri, sazlıklar, ıslak çayırlar ve pirinç tarlaları başlıca yaşam alanlarıdır. Daha seyrek olarak lagün ve acı su karakterindeki sulak alanları da kullanabilir. Beslenme açısından yumuşak çamurlu tabana ve sığ suya sahip açık bölgeler önemlidir; yuvalama için ise sazlıklar, çalılar veya suya yakın alçak ağaçlar tercih edilir. Çoğunlukla koloni halinde ürer ve aynı sulak alanda balıkçıllar, kaşıkçılar ve diğer koloni oluşturan su kuşlarıyla birlikte yuvalayabilir. Beslenme alanı yuva kolonisinden birkaç kilometre uzakta bulunabilir. Su seviyesindeki büyük değişimler, sulak alanların kurutulması ve uygun sığ beslenme alanlarının kaybı yaşam ortamının kalitesini doğrudan etkiler.

Beslenmesinin büyük bölümünü sucul ve yarı sucul omurgasızlar oluşturur. Böcekler ve böcek larvaları, solucanlar, yumuşakçalar ve kabuklular temel avları arasındadır; çekirge ve cırcır böcekleri gibi karasal omurgasızların yanı sıra kurbağa gibi küçük omurgalıları da tüketebilir. Beslenirken uzun ve kıvrık gagasını sığ suya veya yumuşak çamura sokarak sağa sola hareket ettirir ve çoğu zaman görmeden, dokunma yoluyla avını bulur. Bu yöntem bulanık sularda dahi etkili biçimde beslenmesini sağlar. Genellikle ağır adımlarla sığ suda ilerler ve uygun alanlarda diğer Çeltikçilerle birlikte gevşek gruplar halinde beslenebilir. Pirinç tarlaları ve su altında kalmış çayırlar, yoğun omurgasız popülasyonları nedeniyle önemli beslenme sahaları oluşturabilir. Oiseaux.net türü etçil, sucul avcı ve ağırlıklı olarak omurgasızlarla beslenen bir kuş olarak sınıflandırmaktadır.