Çizgili İshakkuşu

Çizgili İshakkuşu, Orta Doğu ile Orta Asya'nın sıcak ve kurak kuşağında parçalı dağılış gösteren küçük bir baykuştur. Türkiye'nin güneydoğusundan Suriye ve Irak üzerinden İran, Afganistan, Orta Asya, Pakistan ve Hindistan'ın kuzeybatısına kadar uzanır. Kuzeydeki popülasyonların bir bölümü göçmendir; kışın daha sıcak güney bölgelere çekilir. Türkiye türün küresel üreme alanının kuzeybatı sınırındadır ve burada son derece yerel bir yaz konuğudur. Bilinen çekirdek dağılım Aşağı Fırat vadisinde, özellikle Birecik-Halfeti hattında yoğunlaşır; Karkamış ve Ceylanpınar çevresinden de kayıtlar bulunmaktadır. Türkiye'deki ilk kayıt 1982'de Birecik'te yapılmış, ardından bölgede ürediği anlaşılmıştır. İlkbaharda gelişinin ardından yaz boyunca görülür; Türkiye'deki kış varlığına ilişkin düzenli kanıt bulunmadığından ülke nüfusu göçmen kabul edilir.

Çizgili İshakkuşu açık gri-kum rengi görünüşlü, küçük başlı ve kısa kulak püsküllü bir baykuştur. İshakkuşuna çok benzer ancak genel görünüşü daha soluk, daha gri ve desenleri daha düzenli çizgilidir. Yüz diski açık grimsi-beyaz, kenarları ince koyu çizgilidir; sarı gözler soluk yüz üzerinde belirginleşir. Üst taraf açık gri-kahverengi zemin üzerinde ince koyu boyuna çizgiler taşır. Omuz tüylerinde açık lekeler bulunmakla birlikte İshakkuşundaki kadar karmaşık ve güçlü bir desen oluşturmaz. Alt taraf daha açık renklidir; göğüs ve karında belirgin, nispeten düz koyu çizgiler görülür ve ince enine desenler daha zayıftır. Gaga grimsi, ayak parmakları gri-kahverengi tonlardadır. Erkek ve dişi tüy görünüşü bakımından benzerdir. Gençler daha soluk ve ince çizgili olup kulak püskülleri daha kısa görünebilir. Gündüz gövdesini uzatarak dala yakın durur ve ağaç kabuğuna iyi uyum sağlar. İshakkuşundan ayrımda soluk gri renk, daha sade yüz, düzenli boyuna çizgiler ve özellikle ses önemlidir. Ötüşü yumuşak, uzağa taşınan, güvercin sesini andıran tekrarlı notalardan oluşur; türü geceleri bulmada ses önemlidir.

Çizgili İshakkuşu bütünüyle çıplak çöllerden çok, ağaç ve çalıların açık araziyle birleştiği sıcak yarı kurak habitatları tercih eder. Nehir vadileri, yarı çöl düzlükleri, seyrek ağaçlıklar, vahalar, hurmalıklar, meyve bahçeleri, tarım alanları ve yerleşim çevresindeki büyük bahçeler kullanılabilir. Türkiye'de Aşağı Fırat boyunca kurak açık arazinin yaşlı ağaçlar, bahçeler ve nehir koridoruyla oluşturduğu mozaik tür için özellikle önemlidir. Birecik'te bahçe ve ağaçlıklarda bulunması, uygun tünek ve kovuklar olduğunda insan yakınlığına uyum sağlayabildiğini gösterir. Gündüzü çoğunlukla sık yapraklı bir ağaçta veya gövdeye yakın bir dal üzerinde hareketsiz geçirir; alacakaranlıkla birlikte açık alanlarda avlanmaya çıkar. Yuvasını kendisi inşa etmez; doğal ağaç kovukları ve eski ağaçkakan yuvaları başlıca yuvalama yerleridir. Uygun kovukların varlığı bu nedenle üreme habitatının önemli bir parçasıdır. İlkbaharda çiftler üreme bölgelerine yerleşir ve yuva çevresinde geceleri ses etkinliği artar. Fırat vadisindeki yaşlı ağaçların ve geleneksel bahçelerin kaybı, yoğun yapılaşma, tarımsal dönüşüm ve pestisit kullanımı hem yuva alanlarını hem de av kaynaklarını azaltabilir. Büyük, kovuklu ağaçların korunması Türkiye'deki küçük ve yerel nüfus açısından özellikle değerlidir.

Çizgili İshakkuşu ağırlıklı olarak gece avlanan fırsatçı bir yırtıcıdır. Güveler, kınkanatlılar, çekirgeler, cırcır böcekleri ve diğer iri böcekler beslenmesinde önemli yer tutar; örümcekler, kertenkeleler ve küçük omurgalılar da alınabilir. Türkiye'de Birecik'ten toplanan peletlerin incelenmesi, küçük memelilerin de diyetin önemli bir bölümünü oluşturabildiğini göstermiştir. Peletlerde fareler, tarla fareleri, hamster ve sivrifare kalıntıları belirlenmiştir. Genellikle bir dal, tel veya başka yüksek noktadan çevreyi dinleyip gözler; avı fark ettiğinde kısa ve sessiz bir uçuşla yere iner. Uçan iri böcekleri havada yakalayabildiği gibi küçük yarasaları da avlayabilir. Beslenme bileşimi mevsime ve bulunduğu yerdeki av bolluğuna göre değişir.