Gece Balıkçılı

Gece Balıkçılı, Avrupa, Afrika ve Asya'nın geniş kesimlerinde, doğuda Japonya'ya kadar yayılan; Amerika kıtasında da bulunan geniş dağılımlı bir balıkçıldır. Avrupa ve Batı Asya'daki popülasyonların önemli bölümü göçmendir; üreme sonrasında güneye hareket ederek Afrika ve daha ılıman bölgelerde kışlar. Türkiye tür için hem üreme hem de göç dönemlerinde önemli bir ülkedir. İlkbaharda sulak alanlara gelen bireyler uygun bölgelerde koloniler oluşturur; sonbaharda önemli bölümü güneye çekilir. Türkiye'nin farklı bölgelerindeki deltalar, göller, sazlıklar ve nehir sistemlerinde görülebilir. Van Gölü Havzası ve Poyrazlar Gölü gibi alanlarda üremesi araştırmalarla da belgelenmiştir. Gündüz çoğu zaman saklandığı için bulunduğu bir alanda kolayca gözden kaçabilir; akşam karanlığı yaklaşırken beslenme alanlarına uçan kuşlar daha belirgin hale gelir.

Kısa boyunlu, iri başlı, tıknaz gövdeli ve diğer birçok balıkçıla göre daha kısa bacaklı görünen karakteristik bir türdür. Erişkinin tepesi ve sırtı parlak siyaha yakın, kanatları ve gövdesi açık gri, alt tarafı daha soluktur. Gözleri dikkat çekici biçimde kırmızıdır; güçlü, sivri ve koyu renkli gagası belirgindir. Üreme döneminde enseden geriye doğru uzanan ince beyaz süs tüyleri özellikle yakından belirgindir. Erkek ve dişi benzerdir. Genç bireyler erişkinlerden tamamen farklıdır: genel renkleri kahverengidir ve kanat ile sırt tüylerinde çok sayıda açık krem-beyaz benek bulunur; gözleri de erişkinlerin parlak kırmızısına henüz ulaşmamıştır. Uçuşta başını omuzlarına çekerek boynunu kısa gösterir, geniş ve yuvarlak kanatlarını düzenli vuruşlarla kullanır. En karakteristik seslerinden biri uçuş sırasında duyulan kısa, kalın ve boğuk “kuak” benzeri çağrıdır. Özellikle alacakaranlıkta bu ses, henüz kuş görülmeden varlığını ele verebilir.

Gece Balıkçılı tatlı, acı ve yer yer tuzlu su çevresindeki çok farklı sulak alanları kullanabilir. Göller, göletler, nehirler, deltalar, bataklıklar, lagünler, sazlıklar, taşkın alanları, sulama kanalları, balık havuzları ve pirinç tarlaları uygun habitatlar arasındadır. Sığ, besince zengin suyla birlikte gündüz saklanabileceği sazlık, çalılık veya ağaçlık örtüyü tercih eder. Gün boyunca çoğunlukla su kenarındaki ağaçların sık dallarında, çalılıklarda ya da sazlıkların içinde hareketsiz dinlenir. Üreme çoğunlukla koloniler halinde gerçekleşir; aynı alanda balıkçıllar, kaşıkçılar ve diğer koloni oluşturan su kuşlarıyla birlikte yuvalayabilir. Yuva ağaç veya çalılarda, bazen yoğun sazlık bitkileri üzerinde kurulan dal ve kamışlardan oluşan bir platformdur. Kuluçka ve yavru büyütme döneminde ebeveynler koloniden çevredeki sulak alanlara düzenli beslenme uçuşları yapar. Su seviyesindeki büyük değişiklikler, sazlık ve kıyı ağaçlarının ortadan kaldırılması, yoğun insan baskısı ve kolonilerin rahatsız edilmesi üreme başarısını olumsuz etkileyebilir.

Gece Balıkçılı fırsatçı bir etçildir ve beslenmesinde balıklar çoğu bölgede başlıca yeri tutar. Bunun yanında kurbağalar ve diğer amfibiler, iribaşlar, sucul böcekler ve larvaları, kabuklular, yumuşakçalar, solucanlar, küçük sürüngenler ve kemirgenler de tüketilebilir. Fırsat bulduğunda yumurta ve küçük kuşları da alabilir. Van Gölü Havzasında yapılan bir çalışmada balıkların yanı sıra kurbağa ve kara kurbağaları, küçük kemirgenler, salyangozlar ve böcek larvaları besinleri arasında belirlenmiştir. Avlanmasını çoğunlukla alacakaranlık ve gece gerçekleştirir; ancak özellikle yavru beslediği dönemde gündüz de aktif olarak avlanabilir. Sığ su kenarında hareketsiz bekleyerek yaklaşan avı izler, ardından baş ve gagasını hızlı biçimde öne uzatarak yakalar. Bazen yavaş yürüyerek kıyıyı tarar. Çoğunlukla tek başına beslenir ve verimli bir avlanma noktasını diğer bireylere karşı koruyabilir. Gece etkinliği, gündüz avlanan diğer balıkçıllarla aynı sulak alanı farklı saatlerde kullanabilmesini sağlar. Yavruların beslenmesinde balıklar özellikle önemlidir.