İncegagalı kervançulluğu

İncegagalı Kervançulluğu, geçmişte Batı Sibirya'da üreyen ve sonbaharda güneybatıya göç ederek Doğu Avrupa, Balkanlar, Anadolu ve Akdeniz havzası üzerinden Kuzey Afrika'ya ulaşan uzun mesafeli bir göçmendi. Kesin olarak belgelenmiş yuvaları Rusya'nın Omsk çevresindeki orman-bozkırlarında bulunmuştur; müze örnekleri üzerinde yapılan araştırmalar eski üreme alanlarının kuzey Kazakistan ve güney Rusya bozkırlarına da uzanmış olabileceğini göstermektedir. Kışlama bölgeleri özellikle Kuzey Afrika ve Akdeniz çevresindeki sulak alanlarda yoğunlaşıyordu. Türkiye tarihsel göç güzergâhının önemli ülkelerinden biriydi ve tür geçmişte göç dönemlerinde sulak alanlarda görülüyordu. Yirminci yüzyıl boyunca nüfusu olağanüstü hızlı azaldı. Son tartışmasız kayıt 1995 yılında Fas'ta yapıldı; sonraki yıllardaki yoğun aramalarda güvenilir biçimde yeniden bulunamadı. Günümüzde bilimsel değerlendirmeler türün büyük olasılıkla küresel olarak yok olduğunu göstermektedir. Bu nedenle eski veya yeni gözlemlerin benzer kervançullarıyla karışma ihtimali özellikle dikkatle değerlendirilir.

İncegagalı Kervançulluğu, zarif gövdeli, uzun bacaklı ve aşağı doğru kıvrılan ince gagalı bir kervançulludur. Genel görünüşü özellikle Kervançulluğu ve küçük yapılı Büyük Kervançulluğu bireyleriyle karışabilir. Baş ve üst taraflar gri-kahverengi zemin üzerinde koyu çizgi ve lekelerle desenlidir. Başın tepesinde koyu çizgiler bulunur; açık renkli kaş çizgisi yüz ifadesini belirginleştirir. Boyun ve göğüs ince çizgili, karın daha açık renklidir. Erişkinlerde göğüs ve böğürlerdeki koyu, damla veya kalp biçimini andırabilen lekeler önemli tanı özelliklerindendir. Gaga Büyük Kervançulluğu'na göre daha ince ve genellikle daha kısa görünür; baş daha yuvarlak, genel yapı daha hafiftir. Bacaklar koyu gri ile mavimsi gri tonlardadır. Erkek ve dişi birbirine benzer, ancak dişinin gagası ortalama olarak daha uzun olabilir. Uçuşta beyaz kuyruksokumu ve sırtın arka bölümündeki açık alan belirginleşir. Kanat altı büyük ölçüde açık renklidir. Tanımlamada tek bir özelliğe güvenmek doğru değildir; gaga biçimi, gövde oranları, böğür lekeleri, kanat altı ve uçuş deseninin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Türün üreme ekolojisi hiçbir zaman tam olarak açıklığa kavuşmamıştır. Kesin olarak bilinen eski yuvalama alanları Batı Sibirya'daki orman-bozkır kuşağında, bataklıklar ve açık çayırların oluşturduğu mozaik habitatlarda bulunuyordu. Tarihsel kayıtlar nemli çayırlar, saz ve bataklık kenarları ile açık, alçak bitki örtülü alanların üreme döneminde kullanıldığını düşündürmektedir. Daha sonraki araştırmalar üreme dağılımının sanılandan daha güneye, bozkır karakterli alanlara uzanmış olabileceğine işaret etmiştir. Göç ve kışlama dönemlerinde habitat tercihi daha iyi bilinmektedir. Tatlı ve acı su bataklıkları, lagünler, tuzlalar, göl kıyıları, deltalar, taşkın düzlükleri, nemli çayırlar ve sığ çamurluklar kullanılırdı. Kuzey Afrika'daki önemli kışlama alanlarında geniş kıyı sulak alanları ve lagün sistemlerinde gözlenmiştir. Sığ su ile yumuşak çamurun yan yana bulunduğu açık alanlar hem beslenme hem dinlenme açısından elverişliydi. Üreme alanlarının tarıma dönüştürülmesi, sulak alanların kurutulması ve göç-kışlama bölgelerindeki habitat kayıplarının tarihsel düşüşte rol oynamış olabileceği düşünülmektedir.

İncegagalı Kervançulluğunun beslenmesi hakkındaki bilgiler, tür kaybolmadan önce yapılan gözlemler ve yakın akrabalarının ekolojisiyle birlikte değerlendirilmektedir. Diyetinin büyük bölümünü küçük omurgasızların oluşturduğu bilinmektedir. Böcekler ve larvaları, solucanlar, küçük yumuşakçalar, kabuklular ve sulak zeminlerde yaşayan diğer omurgasızlarla beslenirdi. Zaman zaman bitkisel besinlerden de yararlanmış olabilir. Uzun ve aşağı kıvrık gagasını yumuşak çamura veya nemli toprağa sokarak yüzey altında bulunan avları araştırır, yüzeyde gördüğü küçük canlıları da doğrudan toplardı. Sığ sularda yürüyerek ve açık çamurluklarda düzenli biçimde sondalama yaparak beslenirdi. Göç sırasında zengin sulak alanlarda diğer kıyı kuşları ve kervançullarıyla birlikte görülebilirdi. Besin seçiminin mevsime ve kullanılan sulak alandaki av bolluğuna göre değiştiği düşünülmektedir.