Karaboğazlı Ötleğen

Karaboğazlı Ötleğen, üreme dağılımı büyük ölçüde Doğu Akdeniz'le sınırlı olan göçmen bir ötleğendir. Avrupa'da esas olarak Yunanistan'da ve Ege adalarının bir bölümünde ürer; doğuya doğru Türkiye'nin batı ve güney kıyılarındaki uygun makiliklere uzanır. Türkiye, türün küresel üreme alanının önemli parçalarından birini oluşturur. Ege kıyıları ve adalar karşısındaki makilikler ile Akdeniz kıyı kuşağında yerel olarak görülür; dağılışı uygun çalılık habitatların varlığına bağlı olduğundan kesintilidir. İlkbaharda Afrika'daki kışlama bölgelerinden Doğu Akdeniz'e döner, yaz sonunda ve sonbaharda yeniden güneye göç eder. Kışlama alanları kuzeydoğu Afrika'da, Sudan ve Çad çevresinde yoğunlaşır. Göç sırasında Doğu Akdeniz adaları, Levant ve Mısır üzerinden geçebilir. Ana dağılımının batısına ulaşan bireyler Avrupa'nın diğer ülkelerinde nadir konuk olarak kaydedilir.

Karaboğazlı Ötleğen ince yapılı, uzun kuyruklu ve güçlü baş desenine sahip tipik bir Akdeniz çalılık ötleğenidir. Üreme giysisindeki erkek son derece karakteristiktir: tepe, yüz, kulak örtüleri ve boğaz siyahtır; siyah yüzün altından geçen belirgin beyaz bıyık çizgisi güçlü bir kontrast yaratır. Sırt ve üst taraflar gri, alt taraf açık beyazımsı olup böğürlerde hafif pembemsi-gri tonlar görülebilir. Göz çevresindeki çıplak halka kırmızımsı, iris koyudur. Kanatlar koyu ve tüy kenarları daha açık renklidir; uzun koyu kuyruğun dış tüylerinde belirgin beyazlık bulunur ve kuyruk açıldığında fark edilir. Dişi daha kahverengi-gri tonludur; başı erkekteki kadar siyah değildir ve boğazında değişen miktarda koyu beneklenme görülebilir. Gençler daha sade kahverengimsi görünür. Maskeli Ötleğenle karıştırılabilir; erkekte siyah boğaz, beyaz bıyık çizgisi ve gri sırt temel ayrım özellikleridir. Çalıların içinde hareketli ve zaman zaman gizlidir; ötmek için çalı tepelerine çıkar. Alarm çağrısı sert ve takırtılıdır. Ötüşü Maskeli Ötleğeninkini andırsa da daha dolgun, güçlü ve melodik bölümler içerebilir.

Karaboğazlı Ötleğen sıcak, kuru ve kayalık Akdeniz peyzajının karakteristik türlerinden biridir. En tipik habitatı maki ve frigana topluluklarıdır; dikenli, aromatik ve herdem yeşil çalıların oluşturduğu yoğun fakat yer yer açık bitki örtüsünü tercih eder. Kayalık yamaçlar, kuru vadiler, kıyıya yakın çalılıklar, seyrek ağaçlı makilikler, keçi otlatılan taşlık araziler ve yangın sonrasında yeniden gelişen çalı toplulukları kullanılabilir. Kapalı ormanlardan kaçınır; ancak seyrek çam veya zeytin ağaçlarının çalılıklarla karıştığı alanlarda bulunabilir. Yunanistan ve Türkiye'deki üreme dağılımının parçalı görünmesinde uygun Akdeniz çalılıklarının sürekliliği önemli rol oynar. Erkek üreme döneminde bölgesini çalıların veya küçük ağaçların tepesinden öterek ilan eder, zaman zaman kısa ötüş uçuşları yapar. Yuva çoğunlukla yoğun ve dikenli bir çalının içine, yere fazla uzak olmayan korunaklı bir noktaya yerleştirilir. İnce dallar, kuru otlar, saplar ve bitkisel liflerden yapılan fincan biçimli yuva dışarıdan iyi gizlenir. Göç sırasında habitat seçimi genişler; bahçeler, çitler, sazlık kenarları, kıyı çalılıkları ve yoğun bitki örtüleri kullanılabilir. Akdeniz'de yangın rejiminin değişmesi, yoğun yapılaşma ve makiliklerin tarım ya da turizm alanına dönüştürülmesi yerel habitatları azaltabilir; buna karşılık uygun yoğunlukta geleneksel otlatma bazı alanların açık çalılık yapısını koruyabilir.

Karaboğazlı Ötleğen ağırlıklı olarak böcekçil olmakla birlikte beslenmesi mevsime göre değişir. Üreme döneminde küçük kınkanatlılar, tırtıllar, sinekler, karıncalar, çekirgeler, örümcekler ve diğer küçük omurgasızları toplar. Avını çoğunlukla çalıların yaprakları ve ince dalları arasında arar; kısa sıçramalarla başka dala geçebilir, zaman zaman uçan bir böceği kısa bir hamleyle yakalayabilir. Yavrulara özellikle yumuşak gövdeli böcekler ve larvalar taşınır. Yaz sonu ve sonbaharda böceklerin yanında küçük yabani meyveler de tüketilir; bunlar göç öncesinde enerji sağlar. Göç sırasında meyveli çalılıklar ile böcek bakımından zengin kıyı bitki örtüsü önemli beslenme alanlarıdır.