Küçük Sinekkapan

Küçük Sinekkapan, Avrupa'nın orta ve doğu kesimlerinden Rusya'daki Ural Dağları'na kadar uzanan bölgede üreyen göçmen bir ötücü kuştur. Üreme dağılımının ağırlık merkezi Orta ve Doğu Avrupa'nın yaprak döken ve karma ormanlarıdır. Sonbaharda üreme alanlarından ayrılarak güneydoğu yönünde uzun mesafeli göçe başlar ve kışı büyük ölçüde Hindistan ve çevresindeki Güney Asya bölgelerinde geçirir. İlkbaharda aynı genel göç hattını izleyerek kuzeydeki üreme alanlarına geri döner. Türkiye, türün üreme ve kışlama bölgeleri arasında yer alan önemli geçiş coğrafyalarından biridir; özellikle göç dönemlerinde ağaçlık alanlarda görülebilir. Göç sırasında normal dağılım güzergâhının dışına çıkan bireyler Batı Avrupa'ya kadar ulaşabilir. BTO, türü Orta Avrupa'dan Ural Dağları'na kadar üreyen ve kışlama alanları Hindistan'da bulunan bir göçmen olarak tanımlar. Küresel koruma statüsü Asgari Endişe (LC) kategorisindedir.

Küçük, ince yapılı ve hareketli bir sinekkapandır. Yaklaşık 11–12 cm boyundadır ve yalnızca 9–10 gram civarında ağırlığa sahiptir. Erişkin erkeklerin en dikkat çekici özelliği boğaz ve göğsün üst bölümündeki turuncu-kızıl lekedir. Baş ve üst taraflar gri-kahverengi, alt taraf ise büyük ölçüde açık krem-beyazdır. Dişiler ve genç erkeklerde kızıl göğüs lekesi bulunmayabilir veya çok belirsizdir; bu bireyler daha sade gri-kahverengi görünür. Göz çevresindeki açık renkli halka yüze karakteristik bir ifade verir. Kuyruk teşhiste özellikle önemlidir: koyu orta kuyruk teleklerinin iki yanında bulunan beyaz alanlar uçuşta belirgin siyah-beyaz bir desen oluşturur. Kuş dinlenirken kuyruğunu sık sık yukarı kaldırabilir. BTO da türün açık renkli bir kızılgerdanı andırdığını ve karakteristik siyah-beyaz desenli kuyruğunu yukarı kaldırdığını belirtmektedir. Erkek ve dişi arasındaki tüy farklılığı özellikle üreme döneminde belirgindir.

Üreme döneminde özellikle olgun yaprak döken ve karma ormanları tercih eder. Yaşlı ağaçların bulunduğu, gölgeli fakat tamamen kapalı olmayan, alt tabakası nispeten açık ormanlar uygun yaşam alanlarıdır. Dere vadileri, nemli orman bölümleri ve açıklıklarla kesilen yaşlı ağaçlıklar da kullanılabilir. Yuvasını çoğunlukla ağaç kovuklarına, gövde yarıklarına veya kırılmış dalların oluşturduğu boşluklara yerleştirdiğinden yaşlı ağaçların varlığı önemlidir. Göç sırasında habitat seçimi daha esnektir; parklar, bahçeler, koruluklar, nehir kıyısındaki ağaçlıklar, çalılıklar ve küçük orman parçalarında görülebilir. Çoğu zaman ormanın alt ve orta katmanlarında sessizce hareket ettiğinden fark edilmesi kolay değildir. Bir dala konup çevresini gözledikten sonra kısa uçuşlarla böcek yakalaması tipik sinekkapan davranışıdır. BTO, sinekkapanların genel olarak orman ve ağaçlık alan kuşları olduğunu ve açık bir tünekten havalanarak uçan böcekleri yakaladıklarını belirtir.

Beslenmesinin temelini küçük böcekler ve diğer omurgasızlar oluşturur. Sinekler, küçük kınkanatlılar, güveler ve diğer uçan böceklerin yanı sıra örümcekler, tırtıllar ve yapraklar üzerindeki çeşitli küçük omurgasızları tüketir. Avlanırken çoğunlukla bir dal üzerinde dik biçimde bekler; uçan bir böceği fark ettiğinde hızla havalanarak kısa bir takip uçuşuyla yakalar ve sıklıkla aynı veya yakındaki bir tüneğe geri döner. Bu davranış Muscicapidae familyasının karakteristik avlanma yöntemidir. BTO, sinekkapanların açık bir daldan havalanıp böcekleri havada yakaladığını ve geniş-yassı gaga yapısının bu avlanmaya uyum sağladığını belirtmektedir. Böcekleri yalnızca havada yakalamaz; yaprak, dal ve gövde yüzeylerinden de toplayabilir. Sonbaharda böceklerin azalmasıyla küçük meyveler gibi bitkisel besinlerden de sınırlı ölçüde yararlanabilir.