Küçük sumru

Küçük Sumru, Avrupa, Afrika ve Asya'nın geniş bir bölümünde yayılış gösteren küçük ve çoğunlukla göçmen bir sumrudur. Avrupa ve Batı Asya'da üreyen popülasyonlar ilkbaharda kuzeye ulaşır, yaz sonunda ise güneye doğru göçe başlar. Kışlama alanları özellikle Afrika'nın sıcak kıyıları boyunca uzanır. Türkiye türün üreme ve göç güzergâhı içerisinde yer alır; uygun kıyılar, deltalar, lagünler ve bazı iç sulak alanlarda ilkbahar ve yaz aylarında görülebilir. Kuzey popülasyonları belirgin biçimde göçmenken daha sıcak bölgelerde yaşayan bazı toplulukların hareketleri daha sınırlıdır. Üreme kolonilerinin yeri, kıyı koşulları, su seviyesi, insan baskısı ve yırtıcıların varlığına bağlı olarak yıllar arasında değişebilir. Küresel ölçekte geniş yayılışa sahiptir ve nesli tehdit altında kabul edilmemektedir.

Sumruların en küçüklerinden biridir. Yaklaşık 21–25 cm uzunluğunda, ince gövdeli, uzun ve sivri kanatlıdır; ağırlığı çoğunlukla 45–60 gram arasındadır. Erişkin üreme giysisinde sırt ve kanat üstleri açık gri, gövdenin alt tarafı beyazdır. Başın üstünde siyah bir başlık bulunurken alın belirgin biçimde beyazdır. Gaga sarı ve ucu siyahtır; bacaklar sarımsı-turuncu tonlardadır. Erkek ve dişi dış görünüş bakımından birbirine çok benzer. Üreme dönemi dışında baştaki siyah alan azalır ve gaga koyulaşır. Genç bireylerin sırt ve kanat örtülerinde koyu kenarlı, kahverengimsi desenler görülür. Uçuşu son derece çevik ve hızlıdır. Beslenirken su üzerinde kanat çırparak kısa süre aynı noktada kalması ve ardından aniden suya dalması karakteristiktir. Küçük boyutu, beyaz alnı ve sarı-siyah gagası erişkinlerin tanınmasında önemli özelliklerdir.

Küçük Sumru ağırlıklı olarak kıyı habitatlarına bağlıdır. Kumlu ve çakıllı plajlar, kıyı adacıkları, kum setleri, deltalar, haliçler, lagünler ve sığ kıyı suları başlıca yaşam alanlarını oluşturur. Yayılışının bazı kesimlerinde nehirler, göller ve diğer iç sulak alanlarda da üreyebilir. Yuvasını açık zeminde oluşturduğu çok sığ bir çukura yapar ve genellikle 2–3 yumurta bırakır. Yumurtaların kum ve çakıl renkleriyle güçlü biçimde örtüşmesi fark edilmelerini zorlaştırır. Koloniler çoğunlukla beslenmeye uygun sığ suların yakınında kurulur; üreme dönemindeki kuşlar yavrulara yiyecek taşımak için genellikle koloninin çevresindeki sularda avlanır. Yuva alanlarının açık zeminde bulunması nedeniyle insan faaliyetleri, kıyı kullanımı, araçlar, köpekler, yırtıcılar ve ani su yükselmeleri üreme başarısını etkileyebilir. Bu nedenle rahatsız edilmeyen kıyı alanları tür için büyük önem taşır.

Beslenmesinin temelini küçük balıklar oluşturur; bunun yanında küçük kabuklular ve çeşitli sucul omurgasızları da tüketir. Avlanırken sığ kıyı suları, lagünler, haliçler, nehir ağızları ve gelgit kanalları üzerinde uçarak suyu dikkatle tarar. Bir av gördüğünde kısa süre havada asılı kalabilir ve ardından baş aşağı hızla suya dalarak yüzeye yakın balığı yakalar. Dalışları çoğunlukla kısa ve hızlıdır; sudan çıkar çıkmaz yeniden havalanabilir. Üreme döneminde yakaladığı küçük balıkları gagasında taşıyarak eşine veya yavrularına götürür. Avın türü ve miktarı bulunduğu bölgedeki balık topluluklarına göre değişebilir. Kolonilerin besin bakımından zengin sığ suların yakınında bulunması bu nedenle önemlidir. Çevik uçuşu ve küçük avlara yönelik hassas dalış tekniği, kıyıların sığ ve üretken sularından etkili biçimde yararlanmasını sağlar.