Sığır Balıkçılı

Sığır Balıkçılı, başlangıçta Afrika, Güney Avrupa ve Güney Asya’da yayılış gösterirken son yüzyılda doğal yollarla dağılım alanını olağanüstü ölçüde genişletmiş bir balıkçıl türüdür. Günümüzde Avrupa’nın güneyi, Afrika, Asya ve Amerika kıtalarının geniş kesimlerinde görülür. Batı popülasyonlarının bir bölümü yerleşik, bir bölümü ise mevsimsel hareketler yapar; üreme sonrasında yüzlerce kilometreye ulaşabilen dağılmalar görülebilir. Türkiye’de geçmişte daha seyrek kaydedilirken son yıllarda gözlemleri artmış, özellikle batı ve güneydeki sulak alanlar ile tarımsal bölgelerde daha düzenli görülmeye başlamıştır. Marmara, Ege ve Akdeniz kıyıları ile büyük deltalar başlıca gözlem alanları arasındadır. Üreme kayıtları da bulunan tür, Türkiye’de yerel ve giderek yaygınlaşan bir kuş niteliğindedir. Üreme dönemi dışında sürüler halinde dolaşabilir ve uygun beslenme alanlarında onlarca birey bir araya gelebilir. Akşamları topluca ağaçlık veya sazlık geceleme alanlarına gider. Yeni bölgelere hızla yerleşebilmesi ve insan faaliyetlerinden yararlanabilmesi, dünya çapındaki genişlemesinde önemli rol oynamıştır.

Yaklaşık 45–56 cm uzunluğunda, 82–96 cm kanat açıklığında ve çoğunlukla 270–500 gram ağırlığında, küçük ve tıknaz yapılı beyaz bir balıkçıldır. Diğer beyaz balıkçıllardan kısa ve kalın boynu, güçlü sarı gagası ve görece kısa bacaklarıyla ayrılır. Üreme dönemi dışında tüyleri hemen tamamen beyazdır; gaga sarı, bacaklar sarımsı veya gri-kahverengi olabilir. Üreme döneminde baş, boyun, göğüs ve sırtında turuncu-kirli sarı renkli süs tüyleri gelişir. Kur davranışının en yoğun döneminde gaga ve bacak renkleri kısa süreliğine daha canlı tonlara dönüşebilir. Erkek ve dişi görünüş bakımından birbirine çok benzer, erkek ortalama olarak biraz daha iridir. Genç bireyler beyaz renklidir ve erişkin olmayan kuşların gagası başlangıçta daha koyu olabilir. Uçarken boynunu diğer balıkçıllar gibi geriye toplar; geniş ve yuvarlak kanatlarıyla düzenli kanat vuruşları yapar. Yerde diğer balıkçıllardan daha fazla zaman geçirir ve oldukça hareketlidir. Sığırların çevresinde yürüyen küçük, beyaz ve kısa boyunlu görünümü türün arazideki en karakteristik görüntülerinden biridir.

Sığır Balıkçılı, adının da işaret ettiği gibi diğer birçok balıkçıldan daha karasal yaşam sürer ve beslenmek için açık tarım arazilerini yoğun biçimde kullanır. Meralar, otlaklar, çayırlar, pirinç tarlaları, sulanan tarım alanları, bataklık kenarları ve hayvancılık yapılan açık araziler başlıca habitatlarıdır. Sığır, manda, at ve koyun sürülerini takip ederek hayvanların hareketiyle otların arasından çıkan avları yakalar. Traktörlerin sürdüğü veya biçerdöverlerin çalıştığı tarlalarda makineleri takip ettiği de sık görülür. Üreme için ise yaşam ortamı değişir; yuvalarını göl, bataklık, nehir ve deltaların çevresindeki ağaçlara, çalılıklara veya yoğun sazlıklara kurar. Genellikle koloni halinde ürer ve kolonilerini Küçük Ak Balıkçıl, Gece Balıkçılı ve diğer balıkçıl türleriyle paylaşabilir. Yuva dallardan yapılmış bir platform şeklindedir. Çoğunlukla 3–5 yumurta bırakır ve kuluçka yaklaşık üç hafta sürer. Beslenme alanlarıyla güvenli koloni ve geceleme alanlarının birbirine yakın bulunması yerleşim tercihinde önemlidir.

Beslenmesinin büyük bölümünü karasal böcekler ve diğer küçük hayvanlar oluşturur. Çekirgeler, cırcır böcekleri, kınkanatlılar, sinekler, kelebek ve güve larvaları, örümcekler ve solucanlar başlıca besinleridir. Bunun yanında kurbağalar, küçük sürüngenler, balıklar ve küçük memelileri de yakalayabilir. En karakteristik beslenme yöntemi büyük otçul memelileri takip etmektir. Sığır ve diğer hayvanların yürürken bitkileri hareket ettirmesiyle saklandıkları yerlerden çıkan böcekleri hızla yakalar; böylece kendi başına arama yapmasına göre daha verimli beslenebilir. Tarım makinelerinin arkasında aynı yöntemi kullanarak açığa çıkan omurgasızlardan yararlanır. Avlanırken yerde hızlı adımlarla yürür, kısa koşular yapar ve gördüğü avı ani bir gaga hareketiyle alır. Diğer balıkçıllardan farklı olarak beslenmesinin büyük kısmını suda hareketsiz bekleyerek değil, karada aktif biçimde dolaşarak gerçekleştirir. Fırsatçı beslenme davranışı sayesinde insan tarafından değiştirilmiş tarım ve hayvancılık alanlarından etkin biçimde yararlanabilmesi, türün yeni coğrafyalara hızla yayılmasını sağlayan önemli özelliklerinden biridir.