Tepeli Sumru

Tepeli Sumru, tropikal ve subtropikal denizlerin geniş bir bölümünde yaşayan, dağılışı birkaç ayrı üreme kuşağına bölünmüş bir deniz kuşudur. Batı Afrika, Kızıldeniz ve Basra Körfezi'nden Hint Okyanusu, Güneydoğu Asya ve Avustralya çevresine kadar uzanır. Akdeniz'deki emigratus popülasyonu ise diğerlerinden belirgin biçimde ayrılmıştır ve düzenli üremesi Libya kıyısındaki birkaç küçük ada ve kıyısal sulak alanla sınırlıdır. Halkalama çalışmaları, Libya'da üreyen kuşların üreme sonrasında Kuzey Afrika kıyılarını izleyerek batıya hareket ettiğini ve önemli bölümünün Batı Afrika kıyılarında kışladığını göstermiştir. Türkiye türün düzenli üreme alanı değildir; Doğu Akdeniz'deki konumu nedeniyle seyrek ve düzensiz bir konuk olarak görülebilir. Az sayıdaki Akdeniz kolonisine bağımlılığı, üreme alanlarındaki bozulmaların önemini artırır.

Tepeli Sumru zarif gövdeli, uzun ve sivri kanatlı, çatallı kuyruklu ve belirgin turuncu-sarı gagalı bir deniz kuşudur. Üreme giysisindeki erişkinin tepesi parlak siyahtır ve ensede geriye doğru uzanan dağınık, sivri bir ibik oluşturur. Alın ile tepe arasındaki siyahlık üreme döneminde belirgindir; üreme sonrasında alın beyazlaşır ve siyah tepe geriye çekilmiş görünür. Üst taraf ve kanatlar orta tonda gri, alt taraf beyazdır. Gaga uzun, ince ve çoğunlukla sarımsı-turuncu ile turuncu tonlarındadır; bacaklar koyudur. Erkek ve dişi görünüş bakımından benzerdir. Genç kuşlarda üst taraf kahverengimsi ve koyu desenli, baş daha soluk, gaga ise erişkininkinden daha mat olabilir. Sandviç Sumrusuna yapı ve davranış bakımından oldukça benzer; en kolay farkı Sandviç Sumrusunun siyah, sarı uçlu gagasına karşılık Tepeli Sumrunun turuncu-sarı gagasıdır. Turuncu gagalı diğer büyük Thalasseus türlerinden ayrım daha dikkat gerektirir. Tepeli Sumruda sırt genellikle daha koyu gri, kuyruk sokumu açık gri ve gaga daha düz görünümlüdür. Uçuşu güçlü ve esnektir; kanat vuruşlarını süzülmelerle birleştirir. Kolonilerde ve beslenme sırasında yüksek, sert ve törpülü çağrılar duyulur.

Tepeli Sumru yaşamının hemen tamamını deniz kıyıları ve açık denizle bağlantılı habitatlarda geçirir. Kıyı suları, körfezler, lagünler, haliçler, sığ denizler, resif çevreleri ve açık denize yakın adalar başlıca yaşam alanlarıdır. Üreme döneminde yırtıcıların ve insanların erişiminin sınırlı olduğu alçak, açık adaları ve kıyısal adacıkları tercih eder. Libya'daki Akdeniz kolonileri kumlu, taşlı veya seyrek bitkili küçük adalarda ve denizle bağlantılı kıyı sulak alanlarında kurulmuştur. Yuva, açık zeminde açılmış basit ve sığ bir çukurdur; içine az miktarda kabuk, taş veya çevredeki küçük parçalar eklenebilir. Toplulukçudur; sık koloniler oluşturur ve başka sumru türleriyle aynı alanı paylaşabilir. Üreme alanlarının küçük ve açık olması, insan rahatsızlığına, yasa dışı avcılığa, kıyı gelişimine ve ani habitat değişikliklerine karşı kolonileri hassas hale getirir. Libya'daki araştırmalarda bazı kolonilerin yoğun insan baskısı sonrasında terk edildiği veya üremenin başarısız olduğu belgelenmiştir. Yuva adaları, yakın beslenme alanları ve göçte kullanılan kıyısal konaklama noktaları birlikte korunmalıdır.

Tepeli Sumrunun beslenmesinin temelini küçük ve orta boy deniz balıkları oluşturur. Basra Körfezi'ndeki üreme kolonilerinde yapılan çalışmalar, yavrulara getirilen avların çok büyük bölümünün balık olduğunu, daha düşük oranda karides gibi kabukluların da tüketildiğini göstermiştir. Kuş deniz üzerinde uçarak avını arar; balığı fark ettiğinde kanatlarını geriye toplayıp suya dalarak yüzeye yakın avı yakalar. Sığ kıyı sularında olduğu kadar daha açık ve derin sularda da dalış yapabilir. Üreme döneminde yakalanan balıklar çoğunlukla gagada enlemesine taşınarak koloniye getirilir ve yavruya verilir. Balık sürülerinin konumu değiştikçe beslenme alanları da değişebilir; bu nedenle kolonilerin üretkenliği yakın denizlerdeki av bolluğuyla yakından ilişkilidir.