Angıt

Angıt, Güneydoğu Avrupa ve Anadolu’dan Kafkasya, Orta Doğu ve Orta Asya üzerinden Moğolistan ve Çin’e kadar uzanan geniş bir dağılıma sahiptir. Kuzey ve iç kesimlerde yaşayan popülasyonların önemli bölümü göçmenken daha ılıman bölgelerdeki kuşlar yerleşik veya kısa mesafeli hareketler yapabilir. Kışın üreme alanlarının kuzeyindeki kuşlar güneye çekilerek Anadolu, Orta Doğu, Hint alt kıtası ve Güney Asya’daki sulak alanlarda toplanır. Türkiye’de yıl boyunca görülen ve birçok bölgede üreyen karakteristik su kuşlarından biridir. İç Anadolu ve Doğu Anadolu’daki göller, barajlar ve yüksek platolardaki sulak alanların yanı sıra Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’da da görülür. Üreme dönemi dışında daha sosyal hale gelir ve uygun sulak alanlarda kalabalık topluluklar oluşturabilir. Eş bağı güçlüdür; çiftler uzun süre birlikte kalır ve çoğu zaman yan yana görülür. Uçuş sırasında yüksek ve yankılı çağrılarıyla uzak mesafeden fark edilebilir.

İri, uzun boyunlu ve dik duruşlu, ördek ile kaz arasında bir görünüşe sahip dikkat çekici bir türdür. Gövdenin büyük bölümü sıcak turuncu, tarçın veya pas rengindedir; baş ve boyun gövdeden daha açık, krem-turuncu tonlardadır. Kuyruk, kuyruk sokumu ve uçuş telekleri siyahtır. Kanat açıldığında geniş beyaz kanat örtüleri ile siyah uçuş telekleri arasında çok güçlü bir kontrast oluşur; yeşilimsi parlak kanat aynası da uygun ışıkta görülebilir. Üreme dönemindeki erişkin erkeğin boynunda ince siyah bir halka bulunur. Dişide bu halka yoktur ve özellikle yüz kısmı daha açık, beyazımsı görünebilir. Genç bireyler dişiye benzer ancak genel renkleri daha soluktur. Gaga ve bacaklar koyu renklidir. Uçuşu güçlü ve doğrudandır; uzun boynunu öne, bacaklarını geriye uzatarak uçar. Erkek ve dişinin sesleri farklı karakter taşır; özellikle dişinin yüksek, genizden gelen ve uzaktan duyulabilen çağrısı oldukça belirgindir.

Angıt açık arazilerde bulunan göller, tuzlu ve tatlı su sulak alanları, lagünler, baraj gölleri, nehirler, bataklıklar ve yüksek rakımlı gölcükler gibi çok çeşitli su ortamlarını kullanır. Özellikle çevresi açık, seyrek bitkili veya bozkır karakterli sulak alanlarla güçlü biçimde ilişkilidir. Üreme döneminde diğer birçok ördekten farklı olarak yuvasını doğrudan su kenarına yapmak zorunda değildir. Kaya yarıkları, mağaralar, toprak oyukları, terk edilmiş memeli yuvaları, ağaç kovukları ve uygun insan yapılarındaki boşlukları kullanabilir; yuva su kaynağından oldukça uzakta bulunabilir. İç kısmı kuru bitkiler ve bol miktarda tüy ile döşenir. Dişi çoğunlukla 8–10 yumurta bırakır ve kuluçkayı üstlenirken erkek yuva çevresini korur. Yumurtadan çıkan yavrular ebeveynleri tarafından suya götürülür ve aile grubu uzun süre birlikte kalır. Üreme döneminde çiftler son derece bölgeci olabilir ve yuva çevresine yaklaşan diğer su kuşlarını saldırgan biçimde uzaklaştırabilir.

Angıt hepçil olmakla birlikte beslenmesinde bitkisel kaynaklar önemli yer tutar. Otların yeşil kısımları, su bitkileri, sürgünler, kökler, tohumlar ve tahıllarla beslenir; böcekler, böcek larvaları, küçük kabuklular, yumuşakçalar ve diğer sucul omurgasızları da tüketir. Beslenme içeriği mevsime ve bulunduğu habitatın sunduğu kaynaklara göre değişir. Sığ sularda yürüyerek veya yüzeyden besin toplarken, kıyılarda ve açık arazilerde otlayarak da beslenebilir. Tarım alanlarında hasat sonrasında kalan tahıl tanelerinden yararlanması yaygındır. Üreme döneminde ve yavruların gelişimi sırasında hayvansal besinlerin önemi artabilir. Günün serin saatlerinde daha aktif beslenir; insan baskısının yüksek olduğu alanlarda akşam ve gece faaliyetleri artabilir. Üreme dönemi dışında sürüler güvenli sulak alanlarda dinlenip çevredeki tarım arazileri ve otlaklara topluca beslenmeye çıkabilir.