Bahçe Çintesi

Bahçe Çintesi, ağırlıklı olarak Batı Palearktik'in ılıman ve Akdeniz etkisindeki bölgelerinde yaşayan bir çinte türüdür. Yayılışı Kuzeybatı Afrika ve İber Yarımadası'ndan Fransa, İtalya ve Akdeniz adaları üzerinden Balkanlar'a ve Türkiye'ye kadar uzanır. Avrupa'nın kuzeyine doğru dağılımı belirgin biçimde daralır; sıcak, güneşli ve kışları görece ılıman bölgelerle güçlü ilişki gösterir. Popülasyonların büyük bölümü yerleşiktir ve uzun mesafeli düzenli göç yapmaz; ancak özellikle kışın besin koşullarına bağlı kısa mesafeli hareketler ve yüksek kesimlerden daha korunaklı alçak alanlara inişler görülebilir. Türkiye türün doğu yayılış sınırına yakın ülkelerden biridir. Ülkemizde özellikle batı ve kuzeybatıda, Marmara ile Ege'nin uygun çalılık ve ağaçlıklı kırsal alanlarında yerel olarak görülür; dağılımı kesintisiz değildir. Üreme döneminde çiftler belirli alanlara bağlı kalırken sonbahar ve kışın küçük gruplar halinde dolaşabilir.

Bahçe Çintesi güçlü konik gagalı, nispeten uzun kuyruklu ve özellikle erkeğinde çarpıcı baş desenine sahip bir çintedir. Erişkin erkeğin başında siyah tepe ve boğaz, sarı kaş çizgisi ve sarı yanak alanı birlikte belirgin bir desen oluşturur. Göğüs üstündeki zeytinimsi banttan sonra alt taraf sarıdır; böğürlerde sıcak kestane tonları görülür. Sırt kızılımsı kahverengi ve koyu çizgili, kuyruk sokumu daha sıcak kahverengidir. Dişi daha soluk ve çizgili görünür; baştaki siyah alanlar belirgin değildir, ancak sarımsı yüz deseni ve genel renk düzeni korunur. Genç bireyler daha kahverengi, çizgili ve ilk bakışta diğer genç çintelerle karışabilecek kadar sadedir. Sarı Çinte ile karıştırılabilir; erişkin erkek Bahçe Çintesinin siyah boğazı, belirgin yüz deseni ve kestane tonlu üst tarafı güçlü ayırt edici özelliklerdir. Dişi ve gençlerde teşhis daha dikkat gerektirir. Erkeğin ötüşü kısa, düzenli ve birkaç kez tekrarlanan metalik notalardan oluşur; Sarı Çintenin daha uzayan ötüşünden farklıdır. Üreme döneminde erkek açıkta bir dal veya çalı tepesinden sık sık öter.

Bahçe Çintesi tamamen kapalı ormanlardan ve geniş, ağaçsız tarım düzlüklerinden çok; çalılar, ağaçlar ve açık otlukların birbirine karıştığı mozaik peyzajları tercih eder. Orman kenarları, seyrek meşelikler, makilik ve çalılıklar, ağaçlıklı meralar, geleneksel meyve bahçeleri, bağlar, tarla sınırları, çitlerle çevrili küçük tarlalar ve kırsal yerleşim çevreleri başlıca habitatlarıdır. Güneş alan yamaçlar ve sıcak mikroiklime sahip alanlar özellikle elverişlidir. Yaşam alanında iki unsurun birlikte bulunması önem taşır: yuva ve korunma için yoğun çalı örtüsü ile beslenmek için kısa otlu veya seyrek bitkili açık zemin. Üreme döneminde erkek çevredeki yüksek bir tünekten ötüp bölgesini savunurken yuva çoğunlukla dişi tarafından yoğun bir çalının, böğürtlenin, dikenli bitkilerin veya sık sarmaşıkların içine, zemine yakın bir noktaya yapılır. Tarımsal peyzajda çitlerin, tarla kenarlarının ve çalılık şeritlerinin korunması tür için büyük önem taşır. Yoğun tarım uygulamaları, çitlerin kaldırılması, yabani otların tamamen yok edilmesi ve açık alanların çalılık veya ormana dönüşmesi uygun habitat mozaiğini bozabilir. Kışın anızlar, nadas alanları ve tohum bakımından zengin tarla kenarları daha fazla kullanılır.

Bahçe Çintesi yılın büyük bölümünde tohum ağırlıklı beslenir. Yabani otların, çayır bitkilerinin ve çeşitli tahılların tohumlarını çoğunlukla yerde veya alçak bitkilerin üzerinde toplar. Sonbahar ve kışın anızlar, nadas alanları ve yabani ot bakımından zengin tarla kenarları önemli beslenme alanlarıdır. İlkbahar ve yaz aylarında böcekler ve diğer küçük omurgasızların diyetteki payı artar. Tırtıllar, çekirgeler, kınkanatlılar, sinekler, örümcekler ve farklı böcek larvaları özellikle yavruların beslenmesinde önemlidir; yavrular büyük ölçüde omurgasızlarla büyütülür. Kışın küçük sürüler halinde tohum bulunan alanlarda dolaşması yaygındır.