Uzungagalı suçulluğu

Uzun Gagalı Suçulluğu, Kuzey Amerika ile kuzeydoğu Asya'nın arktik ve subarktik bölgelerinde üreyen, uzun mesafeli göç yapan bir kıyı kuşudur. Başlıca üreme alanları Alaska'nın kuzey ve batısı ile Sibirya'nın kuzeydoğusundaki tundralardır. Yaz sonunda güneye hareket ederek Kanada üzerinden kışlama bölgelerine ulaşır; kışın özellikle Kuzey Amerika'nın batısı ve güneyinde, Meksika ile Orta Amerika'nın bazı kesimlerinde görülür. Asya tarafında üreyen bireyler göç sırasında Doğu Asya kıyılarında da ortaya çıkabilir. Ana yayılışı Türkiye'den çok uzaktadır ve Batı Palearktik'te son derece nadir bir ziyaretçidir. Türkiye'de düzenli göçmen veya kışlayan bir popülasyonu bulunmaz; görülen bireyler normal göç güzergâhından çok uzaklara sapmış rastlantısal kuşlardır. Türkiye'deki kayıtları dikkatli tanımlama gerektirir. Özellikle benzer kıyı kuşlarıyla karışma ihtimali nedeniyle tüy özelliklerinin yanında ses ve davranış da önem taşır.

Uzun Gagalı Suçulluğu, dolgun gövdeli, kısa boyunlu, nispeten kısa kuyruklu ve çok uzun, düz gagalı bir kıyı kuşudur. Beslenirken öne doğru ağırlık kazanmış, hafif kambur bir görünüm verebilir. Üreme giysisindeki erişkinlerde alt taraflar zengin tarçın-kızıl tonlardadır ve göğüs, böğürler ile karın üzerinde koyu benek ve enine işaretler görülür. Üst taraf siyahımsı, kahverengi, kızıl ve açık renkli tüy kenarlarının oluşturduğu karmaşık bir desene sahiptir. Üreme dışı dönemde görünüş belirgin biçimde değişir; baş, boyun, göğüs ve üst taraflar büyük ölçüde sade gri, karın ise daha açık renklidir. Genç bireyler kahverengimsi ve gri tonlarda olup sırt tüylerinde kızılımsı veya açık kenarlar taşır. Her yaşta açık renkli kaş çizgisi görülebilir. Uçuşta sırtın arka bölümündeki belirgin beyaz alan dikkat çeker. Kısa Gagalı Suçulluğu ile son derece benzerdir ve yalnızca gaga uzunluğuna güvenerek ayırmak güvenilir değildir. Gövde yapısı, üreme tüylerinin tonu ve ayrıntılı kanat-kuyruk desenleri yardımcı olsa da iki türün ayrımında çağrı sesi en güvenilir özelliklerden biridir. Beslenirken gagasını dikey ve hızlı biçimde çamura sokup çıkarması çok karakteristiktir.

Üreme döneminde arktik tundranın ıslak, bataklık karakterli düzlüklerini kullanır. Sığ göletlerle çevrili sazımsı bitkiler, ot kümeleri ve nemli çukurların bulunduğu tundra çayırları temel üreme habitatıdır. Yuva yerde, çoğunlukla suya yakın hafif yükselmiş bir ot veya bitki kümesinin üzerinde bulunan sığ bir çukura yapılır ve az miktarda kuru otla döşenir. Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra yuvadan ayrılır ve çevrede kendi besinlerini aramaya başlar. Göç ve kışlama dönemlerinde tatlı su habitatlarına belirgin bir eğilim gösterir. Sığ göletler, bataklıklar, rezervuar kıyıları, su tutan tarım alanları, çamurluklar ve arıtma havuzları gibi yerlerde beslenebilir. Kıyı bölgelerinde de görülmesine rağmen haliçlerin daha tatlı su etkisindeki bölümlerini ve sığ iç sulak alanları sıklıkla tercih eder. Beslenebilmesi için suyun çok derin olmaması ve gagasını rahatça sokabileceği yumuşak çamurlu zeminin bulunması önemlidir. Göç sırasında uygun alanlarda kalabalık sürüler oluşturabilir ve diğer kıyı kuşlarıyla beslenebilir.

Uzun Gagalı Suçulluğu çoğunlukla sucul ve çamur içinde yaşayan küçük omurgasızlarla beslenir. Üreme alanlarında böcekler ve larvaları, özellikle çeşitli sinek ve böcek larvaları önemli yer tutar. Göç ve kış dönemlerinde yumuşakçalar, küçük kabuklular, solucanlar ve diğer sucul omurgasızlardan yararlanır; zaman zaman su ve bataklık bitkilerinin tohumlarını da tüketebilir. Sığ suda yürürken uzun gagasını çamura hızla ve art arda daldırır. Başının düzenli biçimde aşağı-yukarı hareket ettiği bu beslenme şekli dikiş makinesinin iğnesine benzetilir. Gaganın hassas ucu sayesinde çamurun içindeki avları yalnızca görerek değil dokunarak da bulabilir. Çoğu zaman aynı noktada seri biçimde sondalama yapar, ardından birkaç adım ilerleyerek aramayı sürdürür. Uygun sığlıklarda toplu halde beslenmesi yaygındır.